Κείμενα-Τοποθετήσεις

«ΝΑ ΑΝΤΛΗΣΟΥΜΕ ΧΡΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΔΕΙΑ ΤΑΜΕΙΑ» Άννα Εμμανουηλίδου – Ψυχολόγος Κορκ Ιρλανδίας Νοέμβρης 2011

Όσοι ζήσαμε κατά τη δεκαετία του 80 την έναρξη και πρώτη επέκταση της λεγόμενης ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στην Ελλάδα ίσως θυμόμαστε την αμηχανία και την αμφιθυμία με την οποία μιλούσαμε για αυτήν. Ήταν μια μεγάλη οικονομική ευκαιρία σε μια χώρα παντελώς ανέτοιμη κοινωνικά να την κάνει μια βιώσιμη πράξη. Οι ίδιοι οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας δεν καταλάβαιναν περί τίνος ο λόγος, η κοινωνία ήταν αμετακίνητα φιξαρισμένη στα αυτονόητα της επικινδυνότητας, του ανίατου και του βιολογικά προσδιορισμένου της ψυχικής νόσου, οι μεν προσπαθούσαν υπό πίεση να οργανώσουν δομές που ξεπατίκωναν κατά κάποιον τρόπο από διακρατικά ταξίδια, η δε κοινωνία αντιστεκόταν με αρνήσεις να δεχτεί τους ξενώνες αποασυλοποίησης ή τους τροφίμους των προγραμμάτων στην κοινότητα. Ακόμα και οι ίδιοι οι ιδρυματοποιημένοι άνθρωποι αρνούνταν τους γρήγορους και ανοίκειους ρυθμούς επανένταξής τους, σε πολλές περιπτώσεις επανεντάσσονταν με το ζόρι, μην αναγνωρίζοντας το ευρωπαϊκό καλό τους, φαινόμενο τραγελαφικό. Λέγαμε τότε, πως η μεταρρύθμιση αργεί να προχωρήσει και συναντά πολλά εμπόδια στην κοινωνία, γιατί αντίθετα με άλλες χώρες της Ευρώπης δεν ξεκινά από υπάρχοντα κοινωνικά αιτήματα, αλλά επιβάλλεται άνωθεν ως ευρωπαϊκή ντιρεκτίβα στην οποία πρέπει να πειθαρχήσουμε. Η Ευρώπη και τότε μας είχε βρει οπισθοδρομικούς και λίγους και απειλούσε με παρεμβάσεις στον ψυχοκοινωνικό τομέα έξωθεν, αν δεν γινόταν κάτι εσωτερικά. Στην πορεία απειλούσε με απόσυρση των κονδυλίων, αν δεν απορροφηθούν κατάλληλα και έγκαιρα. Γενικώς απειλούσε, παραμένοντας βεβαίως πάντοτε πολιτικά ορθή, καθώς αυτά που απαιτούσε συντάσσονταν πλήρως με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις πιο σύγχρονες τάσεις στην θεωρούμενη προοδευτική ψυχιατρική της εποχής και την αναχαίτιση της πολιτισμικής και ανθρωπιστικής βαρβαρότητας που λάμβανε χώρα στα άσυλα της εποχής.

Έτσι σε ελάχιστο συγκριτικά χρόνο στην Ελλάδα του 2010 ……. Στοιχεία, πίνακες Power Point.

Ανήκω στη γενιά της μεταρρύθμισης, στους νέους τότε επαγγελματίες που βρήκαν την επαγγελματική τους ταυτότητα και κάποιο κοινωνικό όραμα μέσα από την ιδέα της αποασυλοποίησης και της κοινωνικής επανένταξης των ρατσιστικά εκδιωγμένων ψυχικά αρρώστων. Στη γενιά λοιπόν αυτών, που πέρασαν χωρίς να το καταλάβουν από μια απάνθρωπη, καταπιεστική προνοιακή λογική σε μια ανθρωπιστική καταπιεστική λογική.
Λίγο αργότερα βρισκόμασταν και πάλι στο νέο αδιέξοδο, όπου οι πιο κριτικοί από μας αναγνωρίζαμε μεταμφιεσμένο το ίδιο το παλιό. Σε καλύτερα κτίρια, λιγότερα άτομα ανά δωμάτιο, περισσότερο καλόκαρδο και με ενδιαφέρον στην προσωπικότητα του αρρώστου προσωπικό, επαναλαμβανόταν ή συνεχιζόταν χωρίς διακοπή επί της ουσίας η ασυλοποίηση των ασυλοποιημένων. Οι άνθρωποι, μετά την πρώτη φάση της εκπαίδευσής τους στις βασικές δεξιότητες εξακολουθούσαν να παίρνουν με ή παρά τη θέλησή τους τόνους νευροληπτικών, να ελέγχονται πλήρως σε όλες τους τις κινήσεις, να εποπτεύονται από το προσωπικό των χώρων κατοικίας ή νοσηλείας τους στα πάντα, να κρίνονται, να επικρίνονται, να κατακρίνονται είτε γιατί παρέμεναν πολύ άρρωστοι και πολύ ιδρυματοποιημένοι είτε γιατί δεν εκτιμούσαν αρκετά τη μεγαλοψυχία συστήματος και στελεχών του και ήταν μη συνεργάσιμοι. Το ανίατο της ψυχικής νόσου δεν αμφισβητήθηκε στιγμή, η φαρμακευτική επιβολή το ίδιο, η ανικανότητά τους να αποφασίσουν για τη ζωή τους επίσης. Όσο ήταν συντονισμένοι με τους στόχους των επαγγελματιών, στόχους γενικευτικούς, μεταρρυθμιστικούς και ευρωπαϊκούς, αποτελούσαν ευτυχές δείγμα για την καταξίωση των χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων. Αν όχι, αποδιοργάνωναν με την πεισματική τους ανυπακοή όλο το σύστημα. Οι επαγγελματίες πάθαιναν burn out, η Ευρώπη ζητούσε πίσω τα λεφτά της, η κοινωνία αναδιπλωνόταν με μια μορφή αντίδρασης που συχνά ξάφνιαζε για το πόσο παράταιρη ήταν.
Η μεταρρύθμιση που δεν έγινε, έτσι ονομάζαμε όλοι εμείς αυτό το αγχωμένο και αγχωτικό εγχείρημα, που όφειλε να επεκταθεί και όμως κάτι δεν το άφηνε.
Στην πορεία αυξήθηκαν οι κριτικές φωνές για το ότι τα πράγματα δεν γίνονταν σωστά και οι άνθρωποι συνέχιζαν να ζουν σε ιδρυματικές συνθήκες απλά μικρότερου μεγέθους. Μα απάντηση δεν υπήρχε: ήταν βλέπετε ιδιαίτερα ανίκανοι να ρυθμίσουν μόνοι τις ζωές τους, άρα και καταδικασμένοι να σέρνονται από εκνευρισμένους επαγγελματίες σε πράγματα που απλά έκαναν πολύ αργά και πολύ λίγο. Το μόνο για το οποίο δεν γινόταν λόγος ήταν μια ουσιαστική χειραφέτηση των ανθρώπων αυτών και ένας αυτοκαθορισμός τους. Ένα πολυέξοδο σύστημα (σχεδιάγραμμα) στημένο γύρω από τη θεωρία της ευαλωτότητας και την αθρόα κατανάλωση ψυχοφαρμάκων συντήρησης μιας ζωής χωρίς εξάρσεις και κινδύνους αλλαγής, μιας ζωής κατά το πλείστον δυστυχίας για τους ενδιαφερόμενους και αδιεξόδου για τους επαγγελματίες υγείας, που πλέον δεν είχαν όραμα.

Σ’ αυτή την ιστορική στιγμή ξεκίνησε το 2003 να δημιουργείται σταδιακά το Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα στο Χώρο της Ψυχικής Υγείας προσπαθώντας να αρθρώσει πιο συγκροτημένα έναν κριτικό λόγο, που όμως θα είχε εναλλακτική πρόταση. Δεν αρκούσε για μας η καταγγελία του ασύλου και της μεταρρυθμιστικής αποτυχίας. Επιθυμία μας ήταν να μοιραστούμε με την κοινωνία ένα νέο υπαρκτό όραμα. Εδώ και 8 χρόνια λοιπόν, κριτικοί επαγγελματίες ψυχικής υγείας, νομικοί, άνθρωποι από το Πανεπιστήμιο, άνθρωποι με ψυχιατρική εμπειρία, συγγενείς τους, δημοσιογράφοι, απλοί πολίτες, μιλούμε στην πόλη της Θεσσαλονίκης για έννοιες που ακούγονταν στην αρχή ουτοπικές και σήμερα συζητούνται όλο και περισσότερο, μιλούμε για μια εναλλακτική ανάγνωση της ψύχωσης, για κρίσεις χωρίς ψυχιατρικές εισαγωγές και χωρίς φάρμακα, για απεξάρτηση από τα ψυχοφάρμακα, για υποστήριξη και ίδρυση ομάδων αυτοβοήθειας, για εναλλακτικά μοντέλα συνάντησης με τον ψυχικό πόνο, για πολιτική οργάνωση των ανθρώπων με ψυχιατρική εμπειρία, για εμπλοκή τους στις διοικήσεις, για ένα κίνημα ψυχιατρικών διαθηκών, για ελέγχους στους ψυχιατρικούς θεσμούς, για οργάνωση δικτύων συνεργασίας και αλληλοϋποστήριξης ενδιαφερομένων, για το ρόλο των φαρμακοβιομηχανιών, για την πρακτική υποστήριξη κρίσεων στο σπίτι..

Και τότε ήρθε η οικονομική κρίση.
Οι μάσκες έπεσαν εν μία νυκτί. Οικοτροφεία άρχισαν να κλείνουν χωρίς προετοιμασία ενοίκων και προσωπικού, χωρίς διαπραγματεύσεις, χωρίς περιστροφές, όπως ακριβώς είχαν ανοίξει. Κάποια απ’ αυτά καλύπτουν ήδη τα λειτουργικά τους έξοδα με τις εθελοντικές συνεισφορές ενοίκων από τις συντάξεις τους. Κάποιοι μεταφέρονται χωρίς συζήτηση στα ψυχιατρεία από τα οποία επιλέχθηκαν πριν λίγα χρόνια να στελεχώσουν θεσμούς προστατευόμενης κατοικίας. Στεγνά προγράμματα απεξάρτησης παύουν να χρηματοδοτούνται κατά 50%. Η μεταρρύθμιση που δεν έγινε δείχνει τα ανύπαρκτα θεμέλιά της. Η κοινωνία που αντιστεκόταν σ΄ αυτή, στέκεται τώρα άναυδη –χωρίς ακόμα να καταλαβαίνει περισσότερα για το επιστημονικό της υπόθεσης – μπρος στην ανήκουστη αναλγησία ενός κράτους δολοφόνου. Ο τόπος γεμίζει αστέγους, πραγματικούς και συμβολικούς. ΟΙ εγκαταλελειμμένοι ένοικοι δομών, δίπλα στους ξαφνικά άνεργους, οι πολιτικά και επιστημονικά άστεγοι επαγγελματίες ψυχικής υγείας, πού θα βρουν τώρα νέο όραμα να υπάρξουν;

Αυτή τη στιγμή σε μια δραματική έκταση και με πράγματι απαράδεκτους πολιτικούς όρους, στο χώρο της ψυχικής υγείας καταρρέει ένα σύστημα, το οποίο από χρόνια απορρίπταμε και ζητούσαμε να καταρρεύσει. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να το θυμόμαστε. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος σήμερα είναι να αρχίσουμε, από οικονομική ανασφάλεια, να προσπαθούμε να κρατήσουμε το παλιό ως κεκτημένο που μας το παίρνουν. Όμως άλλη είναι η αλήθεια. Η αλήθεια είναι ότι αυτό ακριβώς που αποδομείται είναι αυτό ακριβώς που θέλαμε να αποδομήσουμε. Και μαζί του καταρρέει όλη η χρηματοοικονομική του λογική, αυτή ενός κράτους που ταϊζει ψυχιατρικά τέρατα με τα λεφτά των φαρμακοβιομηχανιών.
Η απάντηση στο κλείσιμο δομών δεν μπορεί για μας να είναι να ξανανοίξουν ως είχαν: βιολογικά προσανατολισμένα τμήματα οξέων με σημαία την καταστολή του συμπτώματος, με καθηλώσεις, τόνους νευροληπτικών, πολυφαρμακία, έλλειψη ψυχοθεραπείας ή άλλου τρόπου ανθρώπινης συνάντησης με τον ψυχικό πόνο, έλλειψη υποστήριξης των συγγενών, κανονιστικού τύπου παρεμβάσεις στον πάσχοντα. Οικοτροφεία-μικρά ψυχιατρεία χρονίων χωρίς καμιά προοπτική αληθινής συμμετοχής στη ζωή όπως τη θέλουν οι άνθρωποι που φιλοξενούν, καθώς περιφέρονται φουσκωμένοι από χημεία και την απελπισία της ισόβιας ασθένειας να αδειάζει τις ζωές τους. Δεν είναι αυτό που θέλουμε.
Θέλουμε στήριξη για την ανάπτυξη σχημάτων που να απαντούν αποτελεσματικά και λιγότερο εγκληματικά στον ανθρώπινο πόνο. Καλώς γκρεμίζονται όσα γκρεμίζονται. Το πρόβλημα είναι ότι στη θέση τους επανέρχεται η παλιά ψυχιατρική των ασύλων και της μονομερούς ιατρικοποίησης του ανθρώπινου πόνου με αύξηση της κατανάλωσης χημείας. Εκεί έχουμε λοιπόν να παρέμβουμε. Ελλείψει κονδυλίων αυτή τη φορά.
Βρισκόμαστε δίχως χρήματα μπρος σε μια κλασική ψυχιατρική ή ανύπαρκτη ψυχοκοινωνική περίθαλψη. Όπως πριν 30 χρόνια. Δεν έχουμε χρήματα και οι ανάγκες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης αυξήθηκαν μέσα στις στρατιές των ανέργων, των σοκαρισμένων από την εσωτερική πολιτική προδοσία ανθρώπων, των συνταραγμένων από το αίσθημα της μαθημένης αβοηθησίας, των φοβισμένων μπρος στην ιδέα της αποκοπής μας από το φαύλο σύστημα χρηματοδότησης των τελευταίων δεκαετιών. Μόνο που τώρα είμαστε εμείς αλλιώς και η κοινωνία με 30 χρόνια εμπειρίας με τους ψυχιατρικά πάσχοντες να ζουν – με ή χωρίς αντιδράσεις – στους κόλπους της.
Αυτό που πάντα θέλαμε δεν είχε όμως να κάνει μ’ αυτό που συρρικνώνεται ή χάνεται ή οπισθοδρομεί. Εμείς λέγαμε κάτι άλλο, που τότε φάνταζε ρομαντικό συμπλήρωμα σε ένα δήθεν λειτουργούν σύστημα ψυχοκοινωνικής φροντίδας, και σήμερα μπορεί και οφείλει να είναι η απάντηση στην κοινωνική βαρβαρότητα και την καταστροφή του δημόσιου συστήματος περίθαλψης.
Οφείλουμε να δουλέψουμε για την δημιουργία σχημάτων που δε θα χουν κρατικό έλεγχο, παρά μόνο μια περιφερειακή οικονομικού τύπου και μόνο στήριξη από το επαπομείναν κράτος. Γιατί όταν το κράτος και το ιατρικό κατεστημένο πίσω του δεν μπορεί να προσφέρει ολική φροντίδα, δεν μπορεί και να ζητήσει ή να εξαναγκάσει όσους έχουν ανάγκη: στη λήψη ψυχοφαρμάκων, σε μια εξευτελιστική υπακοή, στην απεμπόληση των αποφάσεων για την ίδια τους τη ζωή.
Οι άνθρωποι σήμερα έχουν την ευκαιρία να ζήσουν στιγμές ελευθερίας από τον ψυχιατρικό έλεγχο και την βίαιη καταστολή των βιωμάτων και των αποφάσεών τους, μια και η οικονομική κρίση βοηθά να μείνουν εκτός του ψυχιατρικού συστήματος. Η κρίση αφήνει κενά, που προσκαλούν σε αξιοποίηση αναξιοποίητων δυναμικών, αυτή τη φορά με όρους μεγαλύτερης ελευθερίας αποφάσεων και δράσης. Αυτό απαιτεί να βγούμε από την κουλτούρα του μισθοσυντήρητου που εκτελεί άνωθεν αποφάσεις, και να μπούμε στη νοοτροπία του ελεύθερου ανθρώπου που θέλει να δημιουργήσει, σε μια κοινωνία που να την εγκρίνει για τον ίδιο και τα παιδιά του. Δεν είναι εύκολο, αλλά δίνει προοπτική και ελπίδα. Και αίσθημα αξιοπρέπειας, αν θέλετε.
Αυτό σημαίνει στο χώρο της ψυχικής υγείας τη δημιουργία σχημάτων υποστήριξης εκτός, τα οποία θα προλαμβάνουν κλιμάκωση των κρίσεων, να παρέχουν υποστήριξη κατά τη διάρκεια που αυτές εξελίσσονται χωρίς αναγκαστική φαρμακευτική καταστολή και θα εξασφαλίζουν ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη των ανθρώπων, όταν αυτή ολοκληρωθεί, ώστε να μπορέσουν να επιστρέψουν στην ζωή τους.
 Διευρυμένο δίκτυο ομάδων αυτοβοήθειας σε κάθε πόλη: Η ενίσχυση ομάδων και πρωτοβουλιών αυτοβοήθειας σε όλα τα επίπεδα μοιάζει σήμερα να είναι μια από τις λίγες επαρκείς απαντήσεις στο διαμελιζόμενο κράτος, τώρα που δεν μπορεί να προσφέρει το ύπουλο βόλεμα που πρόσφερε και προσκαλεί σε επιστροφή στα άσυλα ή εγκατάλειψη στους δρόμους.
 Ομάδες παρέμβασης σε κρίση, που μπορούν να είναι παρούσες και να στηρίξουν το σύστημα όπου εκδηλώνεται η κρίση με τους τρόπους που αυτό χρειάζεται, εν είδει ανοιχτού διαλόγου κατά ΣεΪκούλα ή μοντέλου Σωτηρία ή σπιτιών φυγής τύπου Βερολίνου. Αυτές οι ομάδες οφείλουν κατά το δυνατόν να είναι μεικτές από άμεσα ενδιαφερόμενους και κριτικούς επαγγελματίες υγείας, και να παρεμβαίνουν κατά πρόσκληση είτε στο οικείο περιβάλλον του αναφερόμενου ως ασθενούς (βλ. Ανοιχτός διάλογος), είτε σε ξεχωριστό χώρο, όπου εκείνος θα έχει την ευκαιρία να ηρεμήσει χωρίς την παρουσία των δικών του (βλ. Σπίτια Φυγής, δομές τύπου Σωτηρία, Καλύβες των Κρίσεων κ.α.). Στην περίπτωση που οι ίδιες οι ομάδες αυτοβοήθειας μπορούν να παρέχουν αυτή τη στήριξη και διαθέτουν την εμπειρία και την προθυμία για κάτι τέτοιο μπορούν να είναι κι αυτές μέρος αυτού του σχήματος παρέμβασης σε κρίση.
 Μεικτές ομάδες κοινωνικής υποστήριξης σε θέματα φτώχειας, ιατρικής περίθαλψης, παιδείας.

Στην Θεσσαλονίκη σήμερα έχουν στηθεί και λειτουργούν δύο κοινωνικά ιατρεία, για να καλύψουν ανάγκες ανασφάλιστων που συνεχώς πληθαίνουν και στην Αθήνα ετοιμάζεται το ίδιο. Αυτοί οι χώροι στηρίζονται αποκλειστικά σε δωρεές απλών πολιτών, γιατρών και φαρμακοποιών σε φάρμακα, ιατρικά είδη και αναλώσιμα, στεγάζονται σε χώρο παραχωρημένο από άλλη κοινωνική πρωτοβουλία, η οποία δεν τον χρησιμοποιεί πια και στην προσωπική εργασία ειδικών, οι οποίοι δουλεύουν κάποιες ώρες με ραντεβού χωρίς να πληρώνονται. Στα πλαίσια άλλων πρωτοβουλιών προσφέρονται δωρεάν μαθήματα σε παιδιά απόρων, μεταναστών ή μη, για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες των σχολείων τους, ξένων γλωσσών, μουσικής, χορού κλπ. Ένα σημαντικό κίνημα πολιτών στη Θεσσαλονίκη έχει ενοικιάσει εδώ και πέντε περίπου χρόνια μεγάλους χώρους, στους οποίους στεγάζονται ένα πλήθος πρωτοβουλιών για την ψυχική υγεία (το παρατηρητήριο, το δίκτυο ακούω φωνές της Θεσσαλονίκης, μια ανοιχτή συνέλευση εργαζομένων στην ψυχική υγεία, η ομάδα υποστήριξης ανθρώπων στη διακοπή ψυχοφαρμάκων, άλλες ομάδες αυτοβοήθειας που οργανώνονται αυτή τη στιγμή), την οικολογία, την προστασία της άγριας ζωής, την βιολογική γεωργία, τον πολιτισμό, την κατασκευή σαπουνιών, την ανταλλαγή μεταχειρισμένου ρουχισμού, τη δημιουργία σε επίπεδο φωτογραφίας, κινηματογράφου, θεάτρου, βιβλιοθήκη, βιβλιοπωλείο, μπαράκι και αυτοδιαχειριζόμενη κουζίνα, έχουν παιδότοπο και δραστηριότητες δημιουργικής απασχόλησης για παιδιά – όλα αυτά αποκλειστικά από τα αποθέματα των ανθρώπων που εμπλέκονται. Αυτοί οι χώροι, οι οποίοι πληθαίνουν στην πόλη, αλλά και στην Αθήνα, χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου πια εδώ και χρόνια (με μηνιαίες ανάγκες συντήρησης γύρω στα 5.000 ευρώ το μήνα) από τα έσοδα του καφενείου τους, το οποίο πουλάει τα ποτά στην τιμή των 1 και 2 ευρώ. Από αυτό καταλαβαίνει κανείς πόσοι είναι οι πολίτες που εμπλέκονται στην πράξη σε τέτοιους χώρους.
Το Παρατηρητήριο προσφέρει αμισθί υποστήριξη στη διακοπή ψυχοφαρμάκων και παρέμβασης στην κρίση στα σπίτια των ανθρώπων, δίνοντας ανθρώπους σε εναλλάξ βάρδιες και προετοιμάζοντας ή οργανώνοντας δίκτυο υποστήριξης των ενδιαφερομένων από τα φυσικά τους υποστηρικτικά συστήματα. Παράλληλα σχεδιάζει την ίδρυση σπιτιού φυγής, για να παράσχει άσυλο σε περίπτωση επιθυμίας του ενδιαφερομένου προσώπου να απομακρυνθεί από το σπίτι ή και την οικογένειά του. Για όλ’ αυτά δεν έχει ανταλλαγεί μέχρι στιγμής ούτε ένα ευρώ. Χωρίς αυτό να μπορεί να αποτελέσει μια τελική και διαρκή λύση, δείχνει ωστόσο ότι κάποιας έκτασης παροχές δεν χρειάζονται μεγάλα ποσά για να ξεκινήσουν, αν αξιοποιηθεί το υπάρχον ανθρώπινο δυναμικό.
Το βασικό κεφάλαιο είμαστε εμείς, και είναι καιρός να το συνειδητοποιήσουμε. Είμαστε γενιές ανθρώπων που μορφώθηκαν αρκετά ώστε να έχουν άποψη, γνώσεις, δεξιότητες, πολιτικό ήθος και την αποφασιστικότητα να αντισταθούμε με ποιοτικές προτάσεις στον εξανδραποδισμό του τόπου μας και τον εξευτελισμό των ζωών μας. Είμαστε επίσης άνθρωποι που ζήσαμε ως τώρα με οικονομική ευμάρεια και δεν γαλουχηθήκαμε με τον φόβο. Αυτά είναι σοβαρά πλεονεκτήματα, που πρέπει να συνειδητοποιήσουμε και να αξιοποιήσουμε.

Δεν θέλω να παρεξηγηθώ. Δεν εννοώ ότι το κράτος δεν οφείλει να καλύψει με έναν αποτελεσματικό τρόπο τις ψυχοκοινωνικές ανάγκες των πολιτών του. Ούτε ότι πρέπει να στηθεί αυτόνομο σύστημα ψυχικής υγείας χωρίς κρατική στήριξη. Ο δημόσιος χαρακτήρας της υγείας και των άλλων βασικών αναγκών είναι ιερός και τον υποστηρίζω στο έπακρο. Είναι ο στόχος μιας κοινωνίας. Το ιδανικό θα ήταν ένα κράτος που θα καταλάβαινε αυτή τη γλώσσα και θα δημιουργούσε έναν δημόσιο τομέα αντάξιο των αναγκών των πολιτών του. Στο χώρο της ψυχικής υγείας αυτό δεν έγινε ποτέ ως τώρα, νομίζω σε καμία χώρα. Το κράτος υποστηρίζει ιατρικές λύσεις με τις πλάτες των φαρμακοβιομηχανιών, σπάνια κάτι άλλο, κι αυτό ποτέ ως τώρα σε διάρκεια – με μόνη εξαίρεση ίσως τον Ανοιχτό διάλογο στη Φινλανδία. Ένα κράτος δούλος των φαρμακοβιομηχανιών και των ιατρικών λόμπυ δεν μπορεί να είναι εταίρος, κατά τη γνώμη μου σε μια τέτοια βαθιά αλλαγή συνειδήσεων, όπως αυτή που θέλει να φέρει το κίνημα του Recovery και των εναλλακτικών στο χώρο της ψυχικής υγείας.
Και αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε πανευρωπαϊκά και σίγουρα στην Ελλάδα σε κάποιο είδος κοινωνικού πολέμου. Οφείλουμε να μην αφήσουμε το δυναμικό μας να απορροφηθεί από την παθητικότητα και την αναμονή κρατικών επιχορηγήσεων, που ακόμα κι αν κάποτε ξαναέρθουν, θα είναι στο παλιό ιατρικό μοντέλο. Οφείλουμε να κάνουμε τώρα πράξη αυτά που θεωρούμε σημαντικά, για να κρατηθεί ο πληθυσμός σε ένα επίπεδο ψυχικής και σωματικής υγείας, που θα τον κάνει ικανό να δυναμώσει για να ξαναχτίσει με δικούς του όρους τον κόσμο που καταρρέει. Δεν πρέπει να αφήσουμε τον ψυχικό πόνο να ξαναπέσει στα νύχια των φαρμάκων, των ψυχιατρείων και των καθηλώσεων ως μόνης λύσης, αχρηστεύοντας τους ανθρώπους.
Να συλλέξουμε τα κοινωνικά μας αποθέματα και να οργανώσουμε πράξη όπως την φανταζόμαστε – αυτή νομίζω ότι είναι η μεγάλη πρόκληση της εποχής μας, όπου οι λαοί εξευτελίζονται για άλλη μια φορά. Το μεγάλο κεφάλαιο σ’ αυτή τη διαδικασία είμαστε εμείς, ξαναλέω, γιατί γνωρίζουμε και μπορούμε ευκολότερα από άλλες εποχές να ενωθούμε. Στην πορεία αυτή να αναζητήσουμε και να αξιοποιήσουμε ό,τι υπάρχει από οικονομικές και άλλες κρατικές ή ιδιωτικές διευκολύνσεις – αλλά με τον όρο να μην εμπλέκονται στις αποφάσεις μας για τη μορφή και την φιλοσοφία των δράσεών μας. Η ελευθερία ποτέ δεν άνθισε στο χώμα της οικονομικής εξάρτησης, αλλά ξεπήδησε πάντα από την ανάγκη των ανθρώπων να προστατεύσουν την αξιοπρέπειά τους – τουλάχιστον στη χώρα μου.
Λυπάμαι που δεν μπόρεσα να κρατήσω το λόγο μου λιγότερο πολιτικό, αλλά η κατάσταση στη χώρα μου δεν μου το επιτρέπει. Ευχαριστώ για την προσοχή σας.

Advertisements

2 thoughts on “«ΝΑ ΑΝΤΛΗΣΟΥΜΕ ΧΡΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΔΕΙΑ ΤΑΜΕΙΑ» Άννα Εμμανουηλίδου – Ψυχολόγος Κορκ Ιρλανδίας Νοέμβρης 2011”

  1. ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ.ΚΑΛΗ Η ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΣΑΣ.ΣΤΟΝ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ.

    Στις 4:04 μ.μ. Πέμπτη, 30 Οκτωβρίου 2014, ο/η Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα στο Χώρο της Ψυχικής Υγείας έγραψε:

    #yiv7287288326 a:hover {color:red;}#yiv7287288326 a {text-decoration:none;color:#0088cc;}#yiv7287288326 a.yiv7287288326primaryactionlink:link, #yiv7287288326 a.yiv7287288326primaryactionlink:visited {background-color:#2585B2;color:#fff;}#yiv7287288326 a.yiv7287288326primaryactionlink:hover, #yiv7287288326 a.yiv7287288326primaryactionlink:active {background-color:#11729E;color:#fff;}#yiv7287288326 WordPress.com | Παρατηρητήριο των Δικαιωμάτων στο Χώρο της Ψυχικής Υγείας posted: «Όσοι ζήσαμε κατά τη δεκαετία του 80 την έναρξη και πρώτη επέκταση της λεγόμενης ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στην Ελλάδα ίσως θυμόμαστε την αμηχανία και την αμφιθυμία με την οποία μιλούσαμε για αυτήν. Ήταν μια μεγάλη οικονομική ευκαιρία σε μια χώρα παντελώς » | |

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s